Parlament Europejski i Eurowybory w postrzeganiu Polaków

Fundacja Instytut Badań i Analiz Politycznych wraz z redakcją dwumiesięcznika Realia i co dalej … pragną zaprezentować efekt wspólnego projektu – Raport – „Parlament Europejski i Eurowybory w postrzeganiu Polaków”. Publikacja podejmuje tematykę związaną z wyborami do Parlamentu Europejskiego. W obliczu zakończonych niedawno eurowyborów, warte omówienia stały się zarówno kompetencje Parlamentu Europejskiego, diagnoza postrzegania unijnych struktur, a także patrzenie na same zjawisko wyborów. Raport ponadto dotyka zagadnień związanych z frekwencją wyborczą, a zasadniczą jego częścią są wyniki badań, w których udział wzięli zaproszenie przez nas anonimowi respondenci z całego kraju, udzielając odpowiedzi na przedstawioną im ankietę. Wyniki ankiet w powiązaniu z teoretycznym prze-

Kryzys gospodarczy w Polsce i na Świecie

Fundacja Instytut Badań i Analiz Politologicznych od ponad dwóch lat gromadzi w swoich szeregach ekspertów i współpracowników budujących nasz dorobek publicystyczno-naukowy. RAPORT IBAP to nowa formuła w działalności Instytutu. W drodze pogłębionych analiz, staramy się odpowiadać na bieżące problemy i kwestie związane z sytuacją polityczną, społeczną i gospodarczą, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Wraz z dwumiesięcznikiem społeczno- politycznym – Realia i co dalej … prezentujemy Państwu dorobek naszej pracy. Tematem, którym postanowiliśmy zająć się w pierwszej kolejności jest kryzys gospodarczy. Warte omówienia są zarówno źródła kryzysu, ewoluujący jego charakter oraz sposoby wyjścia z problemu w skali mikro i makro. Analiza, w swych r-

Sytuacja demograficzna Polski na tle Europy Środkowej

Poprawa sytuacji demograficznej Polski i Środkowej Europy to tak ważna sprawa, że nie można jej zostawić samym demografom i politykom.

Wszelkie rozważania o tym, jaka będzie sytuacja demograficzna Polski i Europy Środkowej w roku 2030 lub 2050 to oczywiście futurologia. Przyszłość demograficzną należy jednak w miarę możliwości kształtować. Mimo, że jak będzie naprawdę nikt nie wie. Tym bardziej, że dotychczasowa analiza trendów, jakie kształtować będą nasze społeczeństwa za kilkadziesiąt lat opiera się jak dotąd głównie na danych sprzed kryzysu finansowo-ekonomicznego, jaki obecnie toczy cały świat oraz aktualnego kryzysu energetycznego w Europie. Z problemami demograficznymi związane są sprawy ewentualnych zmian klimatycznych oraz prawdopodobnej imigracji klimatycznej z południa,-

Światowe problemy rolnictwa i wyżywienia

Wprowadzenie

Ostatnie lata na nowo uświadomiły społeczności światowej, iż problem wyżywienia wcale nie jest wydumany. Gwałtowny wzrost cen produktów rolno-żywnościowych dotknął zwłaszcza kraje najbiedniejsze, w których ludność wydatkuje na żywność lwią część i tak skromnych dochodów. Zwiększenie liczby głodujących i niedożywionych stwarza problemy humanitarne, ale i społeczne, a także przyczynia się do nasilającej się presji migracyjnej z regionów świata o niedostatku żywności. Rodzi to problemy natury politycznej także dla krajów bogatych.

W tym kontekście pojawia się pytanie o przyszłość globalnego systemu rolno-żywnościowego oraz sposoby zwiększania produkcji rolniczej. Wobec rosnących problemów środowiskowych, w tym zw-

Proces brzeski – sprawa honoru

W grudniu minie trzy lata od złożenia przez posłów PSL na ręce Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego pierwszej interpelacji, w której posłowie domagali się wniesienia wniosku o kasację wyroku w sprawie brzeskiej. Proces brzeski to jedna z najciemniejszych kart z dziejów II Rzeczypospolitej. Pomimo, że idee demokracji zwyciężyły, jej najwytrwalsi obrońcy wciąż przegrywają o miejsce w narodowej pamięci. Kasacja wyroku to jedyny sposób honorowego zakończenia tej ponurej sprawy.

Wincenty Witos aresztowany został z dziewiątego na dziesiątego września 1930 roku między stacją kolejową Kraków a K raków – Płaszów. Do przedziału, w którym jechał, weszła żandarmeria wojskowa, policja i agenci po cywilnemu. Po wylegitymowaniu oświadczyli mu, że jest aresztowany. W P-

20 lat transformacji polskiego sektora bankowego

Próby, a nawet konkretne wysiłki reformy polskiego sektora bankowego w okresie po drugiej wojnie światowej były podejmowane wielokrotnie. Ich cele i rezultaty były zasadniczo odmienne, stosownie do systemu politycznego i gospodarczego. W pierwszym okresie, mam tu na myśli zwłaszcza koniec lat 40-tych ubiegłego wieku, rozpoczęto centralizację i koncentrację sektora bankowego, polegającą na przyjęciu i intensywnym wdrażaniu w naszym kraju systemu zwanego monobankiem. Jego istotą było skoncentrowanie pełnej obsługi praktycznie całej gospodarki w jednym banku, a mianowicie w Narodowym Banku Polskim, który bardzo szybko stał się nie tylko bankiem emisyjnym, ale także, a może nawet w szczególności, bankiem operacyjnym, ze wszystkimi tego konsekwencjami dla podstawowej funkcji banku centralnego jaką jest odpowiedzialność za jakość nar-

Dochody rolników po akcesji do Unii Europejskiej

Wstęp

Kwestia dochodów w rolnictwie należy do jednych z najbardziej spornych i niejasnych, a jednocześnie zaprzątających od lat uwagę polityków, o samych rolnikach nie wspominając. Polityka nie może bowiem 'nawet w gospodarce wolnorynkowej' abstrahować od kształtowania się dochodów grup społecznych. Również inne grupy społeczne, zwłaszcza skupione w miastach, z uwagą obserwują informacje o dochodach rolników, niekiedy im współczując, ale nierzadko formułując niezbyt przychylne rolnikom opinie. Spektrum opinii o dochodach rolników mieści się w szerokim przedziale, gdyż jedni utrzymują, że rolnikom żyje się dobrze, a po akcesji do Unii Europejskiej to już wręcz znakomicie, inni natomiast formułują opinię, iż rolnictwo i wieś to obszar nędzy i zacofania. Jak to zwykle bywa, prawda leży między tymi-

Unijno-narodowa pomoc dla Polskiego rolnictwa (2004-2007)

Dopłaty, zwane potocznie „bezpośrednie” lub „obszarowe” wprowadzono dla gospodarstw rolnych naszego rolnictwa po raz pierwszy w roku przystąpienia do Unii Europejskiej, 2004. W terminologii polskiej są to „dopłaty” lub „płatności”. W terminologii unijnej są to subwencje i tak prawidłowo powinno się je nazywać. Unia stosuje wyłącznie termin subwencje. Nawet w funduszach przedakcesyjnych typu Phare czy Sapard, czy innych również stosowano termin subwencje. Należałoby również i u nas powrócić do terminu subwencje lub dotacje, gdyż faktycznie są to dotacje. Akcesję poprzedzał 10-letni okres przygotowawczy, w którym w miarę zbliżania się do członkostwa występowało coraz więcej unijnych warunków tzw. wymogów przygotowawczych. Do głównych nale-

Aparat kontroli skarbowej. Próba bilansu

W lutym 1992 r. rozpoczęły działalność Urzędy Kontroli Skarbowej z właściwością kontrolną na obszarze województwa. Ta nowa administracja kontrolna miała przede wszystkim chronić interesy i prawa majątkowe Skarbu Państwa oraz zapewnić skuteczność wykonywania zobowiązań podatkowych i innych stanowiących dochód budżetu państwa. Ustawodawca wyposażył kontrolę skarbową w dwa nowe instrumenty: inspektora jako samodzielnego kontrolera w sprawach merytorycznych oraz wywiad skarbowy. W zamiarach inicjatorów ustawy inspektorzy mieli stanowić grupę funkcjonariuszy kontroli skarbowej na wzór korpusu prokuratorskiego.

Urzędy Kontroli Skarbowej - efektywność i przyszłość

W pierwszych miesiącach 1992 r. prasa, raczej okazjonalnie, zwracała uwagę na rozpoczęt-

Wyzwania dla polskiej gospodarki

Zasadniczą cechą procesu globalizacji jest otwieranie dostępu do kapitału, postępu technicznego i popytu na rynku globalnym. W dłuższym horyzoncie dynamika rozwoju kraju zależeć będzie od tego, jaką zdolność wykażą jego przedsiębiorstwa do czerpania korzyści z dostępu do popytu na rynku globalnym. Można więc uznać, że ogólnym kryterium dostosowań ekonomicznych do postępującego procesu globalizacji jest zwiększenie zdolności do korzystania z popytu rynku globalnego, o której przesądza konkurencyjność przedsiębiorstw.

Globalizacja otwierając dostęp do popytu na rynku globalnym, z natury rzeczy ogranicza rolę rynku wewnętrznego do którego mają swobodny dostęp podmioty zewnętrzne. Rynek wewnętrzny traci znaczenie tak w zakresie umożliwiającym aktywizację gospodarcz-

Unijna pomoc dla Polski

Fundusz Phare został utworzony mocą Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3906/89 z dnia 18 grudnia 1989 r. w sprawie pomocy gospodarczej dla Polski i Węgier, w celu wspierania w tych krajach, a następnie także w innych państwach kandydujących, przemian społeczno-gospodarczych w okresie przedi poakcesyjnym.

Memorandum zostało zawarte pomiędzy Komisją Wspólnoty Europejskiej, a rządem Rzeczpospolitej Polskiej, w dniu 24 grudnia 1998 roku w Warszawie. Memorandum określa ramy techniczne, prawne oraz administracyjne mające zastosowanie przy wprowadzaniu w życie przedsięwzięcia, tzn. programu, w zgodności z warunkami ogólnymi porozumienia ramowego zawartego pomiędzy rządem Polski, a Komisją Wspólnoty, w dniu 31 maja 1990 roku. Memorandum jest zawierane dla każdego programu realizowanego w ramach tego funduszu pomocowego. Programowo zawiera szczegółowe przepisy -

Polacy o demokracji (retrospektywny przegląd badań)

Podstawą analizy są badania CBOS/Centrum Badań Opinii Społecznej/ nad stosunkiem Polaków do demokracji przeprowadzone w latach 1984-2007.

Centrum Badania Opinii Społecznej od ponad 20 lat prowadzi regularne badania dotyczące stosunku do demokracji i oceny sposobu jej funkcjonowania w naszym kraju, mające określić zakorzenienie systemu demokratycznego w Polsce, jego problemy i perspektywy - Stosowane są w tym celu dwojakiego rodzaju wskaźniki: z jednej strony - powtarzalne pytania mierzące wieloletnie trendy, dotyczące akceptacji instytucji demokratycznych i zadowolenia ze sposobu ich funkcjonowania w Polsce. Z drugiej strony - w rozmaity sposób badane jest rozumienie podstawowych elementów ładu demokratycznego i wpływ, jaki na opinie o demokracji mają różne aspekty położenia społecznego, a także stosunek do kwestii gospodarczych, kulturowych i s-

Tarcza antyrakietowa w Polsce?

Zamiar rozmieszczenia na terytorium Polski elementów systemu obrony antyrakietowej USA wzbudza zrozumiałe zainteresowanie wszystkimi aspektami tego projektu. 21 czerwca 2007 r. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego zorganizował seminarium na ten właśnie temat z udziałem specjalistów z dziedziny obronności i bezpieczeństwa narodowego. Poniżej zamieszczamy obszerną relację z przebiegu seminarium. Całość materiałów przygotowanych na ww. seminarium zamieścimy w wydaniu internetowym naszego czasopisma.

Wstęp
- Prezes PSL, Waldemar Pawlak

Witam na seminarium zorganizowanym przez Klub Parlamentarny PSL na temat problemu tarczy antyrakietowej w Polsce. Wysłuchamy referatów profesorów Józefa Marczaka, Ryszarda Jakubczaka i Jana Pięty, którzy mają rodowód naukowy związany z Akademią Obrony Narodowej. Przedstawią o-

Bezpieczeństwo Polski

Pojęcie i zakres bezpieczeństwa narodowego

Pojęcie bezpieczeństwa narodowego w całokształcie systemu pojęć i kryteriów bezpieczeństwa zajmuje współcześnie pierwszoplanową i decydującą o losach jednostek, społeczności lokalnych, narodów, ale zarazem i wspólnoty międzynarodowej pozycję. Na taką pozycję składa się wiele przyczyn, z których najważniejsze warto uwzględnić w rozpatrywaniu problematyki bezpieczeństwa narodowego Polski.

Pierwsza, to decydujące o losach jednostek i społeczeństw znaczenie narodu jako trwałej wspólnoty ludzi utworzonej historycznie, powstałej na gruncie wspólnoty losów historycznych, kultury, języka, terytorium i życia ekonomicznego, przejawiającego się w świadomości narodowej jej członków. Jest ona zbiorowośc-

Strategia bezpieczeństwa narodowego

Aby Rzeczpospolita w całości i godności zawsze mogła pozostać, trzeba do tego trzech rzeczy: uczciwych obyczajów, sprawiedliwych sądów i biegłości w sztuce wojennej.
- A. F. MODRZEWSKI

Dla zrozumienia współczesnego pojęcia "strategii" konieczne jest poznanie rodowodu i pierwotnego znaczenia terminu "strategia", który od połowy XIX w. stał się synonimem każdego planowanego, długofalowego działania. Stąd właśnie, dla uniknięcia nieporozumień, wynika potrzeba rozróżnienia pierwotnego znaczenia strategii - od potocznego jej używania (a raczej nadużywania) .

"Strategia" ma rodowód grecki z okresu, kiedy żyli Sokrates, Temistokles (527-460 p.n.e.) i Perykles (485-429 p.n.e.). Najpierw z połączenia dwóch wyrazów: stratos (wojsko) i ägo (

Plusy i minusy tarczy antyrakietowej w Polsce

Obronę przeciwrakietową definiuje się jako odpowiednio zorganizowany system urządzeń technicznych oraz wyspecjalizowanych sił i środków wchodzących w skład obrony powietrznej, który uniemożliwia osiągnięcie celu przez głowice pocisków rakietowych nieprzyjaciela. Siły i środki obrony przeciwrakietowej są sprzężone z systemem informatycznym, naziemnym, powietrznym i satelitarnym systemem rozpoznania dalekiego zasięgu. Działanie zautomatyzowanego systemu polega na wykryciu, śledzeniu i klasyfikacji celów oraz przechwyceniu i zniszczeniu głowic rakiet przed ich dotarciem do celu. W systemie tym - nazwijmy go dotychczasowym - przewiduje się lecące rakiety niszczyć za pomocą przeciwpocisków rakietowych (działających grupowo), odznaczających się dużym przyspieszeniem i zdolnością przenoszen-

Dyskusja

Ryszard Radziejewski

Szanowni Państwo. Chciałbym zabrać głos na tematy bardziej przyziemne niż moi przedmówcy. Otóż decyzja w sprawie wejścia naszego kraju w system tarczy antyrakietowej prawdopodobnie już zapadła, nam zostało już tylko wynegocjowanie jak najlepszych warunków. Proponuję, abyśmy spojrzeli na tarczę antyrakietową, jako na element naszej infrastruktury krytycznej. Spójrzmy na to przez pryzmat bazy zagrożeń, jakie będą związane z umieszczeniem bazy na naszym terytorium w sferze polityki międzynarodowej, gospodarczej, ekologicznej, jak również dla cywilnego i wojskowego ruchu powietrznego. Drugi rodzaj zagrożeń, na którym chciałbym się skupić jest związany z budową bazy i z koniecznością jej ochrony. Baza może być zagrożona ze strony terrorystów, jak i obcych-